تنوع زیستی ایران

کشور ایران به دلیل تضاد های گسترده اقلیمی، پیشینه تاریخی زیستی و توان بالای گونه زایی، زیستگاه های مساعدی را جهت استقرار گونه های متنوع گیاهی و جانوری پدید آورده است. همچنین وجود مناطقی مانند مناطق خزری، کویری، کوهستانی و گرمسیری حاشیه خلیج فارس زیستگاه های متنوعی را فراهم آورده است که به نوبه خود بر تنوع زیستی ایران افزوده است. این تنوع موجب گشته تا غنای گیاهان ایران قابل توجه باشد، به طوری که در کشور ایران حدود ۸۰۰۰ گونه گیاهی ( فقط گیاه عالی) تشخیص داده شده است که از این نظر تعداد گونه های گیاهی ایران ۸۰% تعداد گونه های گیاهی تمامی قاره اروپا است. از طرف دیگر تنوع پستانداران وحشی ایران که شناسایی شده اند، بالغ بر ۱۹۴ گونه است که در نوع خود شگفت انگیز بوده و در بین آنها از حشرخور کوتوله ۲ گرمی تا نهنگ ۱۳۰ تنی مشاهده می شود. در این میان دوزیستان ایران با ۲۱ گونه، خزندگان با ۲۱۵ گونه، پرندگان با ۵۲۰ گونه و ماهیان با ۱۵۵ گونه قرار دارند.

در ایران به علت وجود شرایط مختلف طبیعی، زیستگاه های مختلفی برای شرایط زندگی گونه های مختلف پستانداران وجود دارد. با در نظر گرفتن مرز بندی انجام شده در مورد پوشش گیاهی، زیستگاه های مهم پستانداران ایران به هفت گروه شامل زیستگاه خزری، کوهستانی جنگل های بلوط زاگرس، بیشه زار ها و جنگل های گرمسیری خوزستان، بیابانی، استپی و بلوچی تقسیم شده اند.

تهدید های تنوع زیستی در ایران

جانداران مختلف چنان با هم در ارتباط می باشند که حذف حتی یک گونه( کاهش تنوع زیستی) شانس حیات بسیاری از دیگر جانداران را به خطر می اندازد. با توجه به این مهم، باز بشر دانسته یا نادانسته موجب کاهش تنوع زیستی می شود. بدون شک قسمت اعظم علل تهدید در رفتار و منش انسان نهفته است. قطعا عللی جز انسان هم در این کاهش نقش دارند، اما این اثرات به قدری ناچیز و بطئی می باشند که صحبت در مورد آنها ضروری به نظر نمی رسد. به طور کلی عوامل از بین رفتن تنوع زیستی شامل موارد زیر می باشد.

۱- عوامل طبیعی

۲- عوامل انسان ساخت

 

عوامل انسان ساخت از بین رفتن تنوع زیستی در ایران

۱- تغییر کاربری اراضی به کشاورزی

۲- تغییر کاربری اراضی به مناطق مسکونی و صنعتی

۳- تجاوز به عرصه های طبیعی

۴- تجارت حیوانات و گیاهان وحشی

۵- بهره برداری بیش از اندازه از فلور و فون

۶- آلودگی آب ها

 

گونه های مهره دار در معرض تهدید ایران (IUCN,2012)

 

 

 در این جدول وضعیت های حفاظتی CR, EN ,VU به ترتیب به معنی آسیب پذیر، در معرض انقراض و آسیب پذیر است.

آگاهی کتابداران از این تنوع زیستی گسترده در ایران، و  شناخت مناطق و گونه های آسیب پذیر به خصوص زمانی که کتابخانه شما در منطقه ای مهم از نظر تنوع زیستی واقع شده باشد، بسیار مهم است. همچنین می توانید جدول بالا و عوامل انسانی تخریب محیط زیست را در قالب پوستر و یا بروشور برای افزایش آگاهی کاربران در کتابخانه نصب کنید.

برای دریافت فایل کامل این مقاله را از  اینجا  دانلود نمایید.

 

منبع: وب سایت سازمان محیط زیست

درباره یایمان نریمانی 91مقاله
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات دانشگاه خوارزمی

اولین نفری باشید که نظر می دهد.

دیدگاهی بنویسید

آدرس ایمیل شما محفوظ می ماند


*