۱۲ اسفند، روز جهانی حیات‌وحش؛ موجودات جدید کره زمین در سال۲۰۱۷

آذر صداقتی خیاط*
بیستم دسامبر سال ۲۰۱۳ بود که مجمع عمومی سازمان ملل در شست و هشتمین نشست خود، روز سوم ماه مارس (۱۲ اسفند) مصادف با تاریخ پذیرش کنوانسیون منع تجارت گونه‌های نادر گیاهی و جانوری (CITES) در تاریخ ۱۹۷۳ را به‌عنوان روز جهانی حیات‌وحش معرفی کرد. افزایش آگاهی در مورد در مورد حیوانات و گیاهان وحشی جهان ازجمله مهم‌ترین اهداف این روز به شمار می‌روند. شعار روز جهانی حیات‌وحش در سال ۲۰۱۸ «گربه‌های بزرگ جثه : شکارچیان در معرض تهدید» نام‌گذاری شده است که بر مشارکت مردمی بر حفاظت از گربه‌سانان تأکید دارد.

امروزه گربه‌سانان با تهدیدات فراوان و متنوعی روبه‌رو هستند که عمدتاً توسط فعالیت‌های انسانی ایجاد می‌شود. به‌طورکلی، جمعیت آن‌ها به علت از دست دادن زیستگاه و طعمه، درگیری با مردم، شکار و تجارت غیرقانونی، به‌شدت کاهش می‌یابد. به‌عنوان‌مثال، جمعیت ببرها در ۱۰۰ سال گذشته ۹۵ درصد کاهش‌یافته و جمعیت شیرهای آفریقایی فقط در ۲۰ سال، ۴۰ درصد کاهش‌یافته است۱. در ایران نیز یوزپلنگ ایرانی یا آسیایی در سال‌های اخیر رو به انقراض بوده است و اکنون تنها چند قلاده از آن در ایران وجود دارد. افزایش آگاهی از حیوانات در حال انقراض، یکی از راه‌های حفاظت از آن‌ها است. جدول زیر، گونه‌های مهره‌دار در حال انقراض کشور را نشان می‌دهد.

 در این جدول وضعیت‌های حفاظتی CR, EN ,VU به ترتیب به معنی آسیب‌پذیر، در معرض انقراض و آسیب‌پذیر است.

آگاهی کتابداران از این تنوع زیستی گسترده در ایران، و  شناخت مناطق و گونه‌های آسیب‌پذیر به‌خصوص زمانی که کتابخانه شما در منطقه‌ای مهم ازنظر تنوع زیستی واقع‌شده باشد، بسیار مهم است. همچنین می‌توانید جدول بالا و عوامل انسانی تخریب محیط‌زیست را در قالب پوستر و یا بروشور برای افزایش آگاهی کاربران در کتابخانه نصب کنید.

مقاله مرتبط: تنوع زیستی

 در ادامه این مقاله با چهار جدید کره زمین در سال ۲۰۱۷ آشنا خواهیم شد.

حدود ۱۸،۰۰۰ گونه جدید در سال ۲۰۱۷ شناسایی و نام‌گذاری شدند. و با کمک تعدادی از محققین بخش علوم محیط زیستی دانشگاه نیویورک و موسسه بین‌المللی جنگلداری برای کشف گونه‌ها، بعضی ازاین‌گونه‌ها به‌عنوان خاص‌ترین‌ها انتخاب‌شده‌اند.

۱-    Eriovixia gryffindori

عنکبوتی که اندازه آن کوچک‌تر از ۲.۵ میلی‌متر است. این عنکبوت که به‌تازگی در هند پیداشده است؛ به دلیل شباهت بسیارش به «کلاه گروه‌بندی» در زنجیره هری پاتر به نام شخصیت معروف این سریال «گودریک گریفیندور» نام‌گذاری شده است. به نظر می‌رسد که این عنکبوت از ظاهر برگ شکلش برای استتار استفاده می‌کند.

 

۲-  Vangunu giant rat

موشی بسیار بزرگ است که در جزایر سلیمان پیداشده و چون حدوداً ۴برابر موش‌های شهری است به آن لقب غول‌پیکر داده‌اند. مردم محلی سال‌ها بود که از وجود این موش درخت زی که حدود ۱کیلوگرم وزن دارد خبر داشتند؛ اما دانشمندان در سال ۲۰۱۷ توانستند برای اولین بار نمونه‌ای از آن را ثبت کنند. خبر خوب این‌که این موش باعث حفاظت درخت‌هایی می‌شود که رویشان زندگی می‌کند.

 

مقاله مرتبط: تنوع زیستی ایران

۳-Potamotrygon rex, or “king” stingray

با خال‌هایی زرد و پهنایی بیش از ۱۰۶سانتی‌متر، سفره‌ماهی بزرگی است که در رودخانه «توکانتینز» برزیل کشف‌شده و بدون شک نام پادشاه برای این سفره‌ماهی بزرگ کاملاً مناسب است.

 

۴- Drogon ant

 این مورچه به دلیل شباهتش به اژدهایی در سریال «بازی تاج‌وتخت» به این نام خوانده‌شده است. دانشمندان گمان می‌کنند که فرم خاص تیره پشت این مورچه به دلیل حمایت حرکتی از آرواره و عضله بسیار بزرگ و چنگک مانند این مورچه باشد.

 

——————————————————–

 * موسسه نجوای زمین

منابع:

۱.     سازمان محیط زیست ایران. تنوع زیستی ایران. بازیابی در ۱۰/۱۲/۱۳۹۶ دسترسی در اینجا

۲.   Official website of UN World Wildlife Day(۲۰۱۸). Wildlifeday.org. Retrieved ۱ March ۲۰۱۸, from http://www.wildlifeday.org/

درباره یایمان نریمانی 89مقاله
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات دانشگاه خوارزمی

اولین نفری باشید که نظر می دهد.

دیدگاهی بنویسید

آدرس ایمیل شما محفوظ می ماند


*