مرامنامه سبز کتابداران ایران

حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار تبدیل به بزرگترین چالش بشر در کره خاکی شده است. مساله ای که بر غذا، سلامتی و صلح در جهان تاثیر مستقیم دارد و روند کنونی، مسئولیت سنگین حفاظت از تنها زیستگاه انسان را در برابر نسل جوان و نسل های آینده بر شانه یکایک ما نهاده است.

در این راستا، با نظر به اهمیت حیاتی حفظ محیط زیست و فرهنگ سازی در میان جامعه کتابداری و اطلاع رسانی ایران، موارد زیر را به عنوان مرامنامه خود در نظر گرفته ایم. ما مسئولانه از همه کتابداران می خواهیم تا جای ممکن در اجرای مفاد آن بکوشند:

«حفظ محیط زیست را یکی از مهم ترین زمینه های توجه و عمل خود در زندگی حرفه ای، اجتماعی و خانوادگی قرار دهیم.»

آموزش، آگاهی رسانی و فرهنگ سازی:

  1. آموزش های محیط زیستی را سرلوحه کار های خود قرار دهیم و از هر فرصتی برای آموزش استفاده کنیم
  2. درباره حفظ محیط زیست و چالشها و راهکارهای آن مطالعه کنیم تا آگاهی های عمومی و تخصصی خود در این زمینه را بالا بریم،
  3. از صاحب نظران فعال در قلمرو حفظ محیط زیست دعوت کنیم تا در مناسبتهای مختلف به انجمن و یا کتابخانه  بیایند و برای مخاطبان سخنرانی یا کارگاه آموزشی برگزار کنند،
  4. پایگاه های فعال محیط زیستی را در پیوند های مفید کتابخانه های خود بگذاریم و نشانی های آنها را به صورت نمادین در پوستری ساده در تابلو اعلانات کتابخانه نصب کنیم.
  5. ارزش حفظ محیط زیست را به همکاران، مراجعان به کتابخانه ها، دوستان، آشنایان و خانواده های خود یادآور شویم،
  6.  آگاهی رسانی در باره ارزش و ضرورت حفظ محیط زیست را جزو خدمات مردمی و جامعه محور انجمن و کتابخانه قرار دهیم،
  7. پوسترها و آگهی های مشوق و آگاهی دهنده در زمینه حفظ محیط زیست را تهیه کنیم و به تعداد لازم در مکانهای قابل دید اعضاء انجمن و یا مراجعان کتابخانه قرار دهیم.
  8. بخشی از سایت انجمن و یا کتابخانه را به آگاهی رسانی و آموزش حفظ محیط زیست اختصاص دهیم،
  9. در مهد کودکها، دبستانها، دبیرستانها و دانشگاهها حضور یابیم و با آنها در فرهنگ سازی و ارائه رهنمودهای کاربردی برای حفظ محیط زیست همکاری نمائیم،
  10. آگاهی رسانی درباره ارزش و ضرورت حفظ حیات وحش را جزو خدمات عمومی و جامعه محور انجمن و کتابخانه  قرار دهیم.

فعالیت های همسو:

  1. با سازمان‌های مرتبط در زمینه الگوی مصرف مناسب آب در استان و شهر خود از جمله سازمان آب و فاضلاب، جهاد کشاورزی و به‌ویژه سازمان محیط زیست همکاری وهمفکری کنیم و تا جای ممکن در جلسه‌های آن‌ها مشارکت کنیم؛
  2. با سازمان‌های مردم نهاد (NGOs) برای اجرای برنامه‌های گوناگون از جمله پاکسازی محیط زیست، توسعه استفاده از غذاها و محصولات اُرگانیک و استفاده کمتر از پلاستیک، به ویژه کیسه های خرید پلاستیکی، اهمیت به تنوع زیستی و محافظت از گیاهان و جانوران در خطر انقراض و… همکاری کنیم؛
  3. تا می توانیم از خودروی شخصی استفاده نکنیم  و از آلودن محیط زیست بپرهیزیم و به طور کلی استفاده از وسایل نقلیه عمومی را در سطح جامعه ترویج دهیم،
  4. با شرکت در گردش های بوم گردی و خرید محصولات روستائیان در منطقه هایی که از جنبه تنوع زیستی در معرض خطر هستند، اقتصاد روستائیان را تقویت کنیم و از خطر هجوم به منابع در معرض خطر جلوگیری کنیم،
  5. راهکارهای عملی مرتبط با حفظ محیط زیست را شناسایی و در انجمن، کتابخانه‌ها و محل زندگی خویش پیاده سازی کنیم،
  6. در مصرف منابع انرژی و منابع طبیعی (آب، برق، گاز، کاغذ، و مانند آنها)، که از مهمترین سرمایه های کشور و نسلهای آینده است  تا آنجا که می توانیم صرفه جویی کنیم،
  7. از فناوریهای کاهنده مصرف آب و برق و گاز در انجمن و یا محل کار و زندگی خود بهره گیریم،
  8. کودکان را با خود به طبیعت گردی ببریم و آنها را با مظاهر و مفاهیم منابع طبیعی و زیستی آشنا کنیم و برنامه نمادین جمع آوری زباله از طبیعت را با آنها اجرا کنیم.
  9. تفکیک زباله را جدی بگیریم و به کودکان خود از هم اکنون بیاموزیم که برخی از دور ریز ها امکان بازگشت به چرخه مصرف را دارند،
  10. تا جای ممکن در مصرف مواد شوینده و پاک کننده از مصرف مواد شیمیایی آلاینده که از طریق فاضلاب ها به سفره های آب زیرزمینی نفوذ می کنند پرهیز کنیم.

وظایف مرتبط با کاربران و اعضای کتابخانه:

  1. کتابخانه خود را با رعایت رهنمودهای سازمانهای مرتبط با حفظ محیط زیست (برای نمونه، کمیسیون جهانی محیط زیست و سازمان حفاظت محیط زیست ایران)، به یکی از نهادهای سبز و موثر در توسعه پایدار تبدیل  کنیم،
  2. جامعه کاربران کتابخانه را به عضویت و پویایی در انجمن‌ها و نهادهای مرتبط با حفظ محیط زیست  تشویق کنیم،
  3. تاجای ممکن فرایندها و فعالیت‌های خود را الکترونیکی کرده و از مصرف کاغذ بکاهیم،
  4. در راستای فراهم آوری و توسعه منابع دیجیتالی و ایجاد کتابخانه دیجیتالی تلاش کنیم،
  5. جهت تولید محتوای متناسب با حفاظت از محیط زیست (در انواع قالب‌های متنی، صوتی و تصویری) با سازمان‌های مرتبط همکاری کنیم،
  6. از طرح ایده‌های کاربران کتابخانه و کتابداران در جهت حفظ محیط زیست حمایت کنیم،
  7. تلاش کنیم منابع علمی، عمومی مرتبط با فرهنگ حفظ محیط زیست را که در کتابخانه و یا کتابفروشی ها و یا اینترنت قابل دستر است معرفی و توصیف نمائیم،
  8. در برگزاری مناسبتها و فعالیتهای اجتماعی مرتبط با حفظ محیط زیست مشارکت کرده و درصورت امکان، خدمات مناسب از قبیل معرفی منابع معتبر در زمینه این موضوع را معرفی کنیم،
  9. از بهترین نهادها، اشخاص، ناشران، آثار مرتبط  با محیط زیست (کتاب، فیلم، انیمیشن،  طرح پژوهشی، پوستر، و … ) و دوستداران محیط زیست حمایت کنیم،
  10. در کتابخانه ها، محل کار، محل زندگی خود فرایند اولیه تفکیک زباله خشک و تر را نهادینه کنیم.

«به گونه ای رفتار کنیم که نماد فرهنگ زیست محیطی باشیم. تلاش کنیم همواره آسمان و زمین را پاک نگه داریم و این مهم را در سطح جامعه ترویج کنیم.»

مرامنامه سبز کتابداران

کتابداران عزیزی که امکان نصب این پوستر در کتابخانه های خود را دارند این پوستر را دانلود و یک نسخه یا بیشتر پرینت بگیرید و در کتابخانه خود نصب کنید. 

 پوستر ۵۰ در ۷۰ دیده شده و هزینه چاپ آن کمتر از یک وعده نان و پنیر و سبزی است. سرسبزی و پایداری برایتان آرزوی میکنیم که می خواهید میهنتان سرسبز و خرم باشد.

منبع: لیزنا

درباره یایمان نریمانی 91مقاله
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات دانشگاه خوارزمی

3دیدگاه برای مرامنامه سبز کتابداران ایران

    • سلام
      شاید بشه گفت کتابخانه های سبز بخشی از یک جنبش سبز شدن همه چیز هستند که با توجه به وضعیت محیط زیست جهان به وجود اومده. به عبارت دیگه زمانی که کشور ها و به ویژه کشور های پیشرفته متوجه شدند که بر اثر فعالیت های صنعتی، آلودگی ها و … زمین به سوی نابودی میره با برگزاری کنفرانس ها و توافقاتی بین المللی سعی کردند تا میزان آلودگی های تولید شده رو کاهش بدند و این شروع حرکت سبز بودن در بسیاری از رشته ها شد.
      در واقع ما امروز در اکثر علم ها این سبز بودن رو داریم مثل بازاریابی سبز، خانه سبز، صنعت سبز و… اما چیزی که نقش کتابخانه ها را در این بحث ویژه می کنه این هست که کتابخانه ها می توانند نقش آموزشی و فرهنگ سازی رو داشته باشند و در واقع کاری کنند که جامعه سبز و دوستدار محیط زیست باشه. اما خب مشخص هست که حرف بدون عمل خیلی مفید واقع نمیشه در نتیجه اول باید کتابخانه ها خودشون رو با معیار های زیست محیطی وقف بدن مثل اینکه ساختمان کتابخانه سبز باشه و انرژی مصرفیش بهینه باشه و… و بعد به مقوله آموزش بپردازند.

دیدگاهی بنویسید

آدرس ایمیل شما محفوظ می ماند


*